“Siteye Almanca ve İngilizce de lazım.” Bu cümle kulağa bir çeviri işi gibi gelir. Oysa bir mimari işidir ve bunu çeviri olarak ele alan kurumlar en pahalı türden web sitesiyle kalır: aynı görünen ama farklı davranan üç site. İstanbul, Frankfurt ve Birleşik Krallık arasında çalışırken bu kalıbı, açık konuşacak kadar sık görüyoruz — önce yapı gelir; çeviri ilk değil, son adımdır.
Fikir
Çok dilli, çok pazarlı bir web sitesi, tek bir sözcük çevrilmeden önce verilmesi gereken bir dizi karardır.
Dil mi, pazar mı? Almanya, Avusturya ve İsviçre için Almanca tek bir dil ve üç pazardır; farklı tüzel kişilikler, fiyatlar ve iletişim bilgileriyle. İngilizce, Birleşik Krallık’a, küresel bir kitleye ve varsayılan dile hizmet edebilir. Yapınızın dile göre mi, pazara göre mi, yoksa her ikisine göre mi düzenleneceğine — ve fiyatlandırma, iletişim ve hukuki içeriğin hangisine ait olacağına — karar verin.
Ne paylaşılıyor, ne yerel. Ürün spesifikasyonları genellikle globaldir; sertifikalar, vaka çalışmaları, etkinlikler ve iletişim bilgileri genellikle yereldir. Her alanı global ya da yerel olarak işaretleyen bir içerik modeli, bir Alman editörün İngilizce ürün açıklamasına dokunmadan yerel bir telefon numarasını değiştirebilmesini sağlayan şeydir.
URL ve sinyaller. Dil dizinleri olan tek bir alan adı — /de/, /tr/, kökte İngilizce — otoriteyi tek noktada toplar ve hreflang yönetimini kolay tutar. Ayrı ülke alan adları otoriteyi üçe böler ve bakımı üçe katlar; bu maliyet yalnızca her ülkede gerçekten ayrı bir işi olan kurumlar için anlamlıdır.
Her şey çevrilmiş. Slug’lar, navigasyon, meta veriler, görsel alt metinleri, formlar, hata mesajları, yapılandırılmış veri, site haritaları. Gövde metni Almanca ama URL’si, başlığı ve şeması İngilizce olan bir site, bir arama motoru ve bir yapay zeka asistanı için yarı çevrilmiştir.
Editoryal yönetişim. Almancayı kim onaylıyor? İngilizce kaynak değiştiğinde kim bilgilendiriliyor? Hangi sayfalar tam çevriliyor, hangileri özetleniyor, hangileri İngilizce kalıyor? Bu cevaplar olmadan çeviriler bir çeyrek içinde güncelliğini yitirir.
Neden önemli
Çok dilli yapıyı sonradan eklemek, bir web sitesinin geçirebileceği en maliyetli değişikliklerden biridir; çünkü içerik modeline, URL’lere, şablonlara, entegrasyonlara ve editoryal sürece aynı anda dokunur. Bunu en baştan planlamanın maliyeti ise çok düşüktür. Aradaki fark, dördüncü pazarını haftalar içinde açan bir site ile bunun için ayrı bir projeye ihtiyaç duyan site arasındaki farktır.
Görünürlük için de önemlidir. Arama motorları ve yapay zeka sistemleri cevapları dile ve bölgeye göre sunar. Almanca bir soru soran Alman bir alıcı, açıkça Almanca olarak işaretlenmiş ve İngilizce karşılıklarına açıkça bağlanmış Almanca sayfalardan yanıtlanır. Eksik ya da tutarsız hreflang, karışık dilli sayfalar ve çevrilmemiş meta veriler, güçlü bir şirketin gerçekten hizmet verdiği bir pazarda görünmez kalmasının en yaygın nedenleridir.
Uygulamada
Küresel bir otomotiv tedarikçisi pazar pazar büyümüştü: bir ajansın yaptığı bir Almanca site, başka birinin yaptığı bir İngilizce site, üçüncüsünün yaptığı bir Türkçe site. Aynı şirket, üç bilgi mimarisi, üç navigasyon ve her birinde elle güncellenen ürün verisi. Dördüncü bir pazarı açmak için yeni bir web sitesi teklifi alınmıştı.
Bunu tek bir platform olarak yeniden kurduk: global ve yerel alanları olan tek bir içerik modeli, tek bir tasarım sistemi, tek alan adı üzerinde dil dizinleri, eksiksiz hreflang ve kaynak dildeki değişikliğin diğer dillerde inceleme tetiklediği bir çeviri iş akışı. Ürün verisi artık PIM’den bir kez gelip her pazarda görünüyor. Dördüncü ve beşinci pazarlar proje olarak değil, yapılandırma ve içerik olarak açıldı.
Ne yapmalı
Çeviri siparişi vermeden önce pazar matrisini yazın: kenarda diller, üstte pazarlar ve her hücrede neyin yerel olduğu — iletişim, hukuk, fiyatlandırma, vaka çalışmaları. Her içerik tipini global ya da yerel olarak işaretleyin. URL yapısına ve her dilin editoryal sahibinin kim olacağına karar verin. Sonra bu matrise uyan bir platform ve çok dilli yaklaşım seçin — ve ancak ondan sonra çevirin; profesyonelce ve bir arama motorunun okuduğu her şey dahil olmak üzere.
Çok Dilli CMS çalışmamız tam olarak bunu kapsar: mimariden her pazardaki lansmana kadar.
FAQ
Ziyaretçileri konumlarına göre yönlendirmeli miyiz?
Hayır. Önerin, zorlamayın. IP’ye göre otomatik yönlendirme diğer dil versiyonlarını arama motorlarından gizler; seyahat edenleri ve yurt dışında yaşayanları da bezdirir. Tercihi algılayın, geçiş seçeneğini sunun ve seçimi hatırlayın.
Kurumsal web siteleri için makine çevirisi kabul edilebilir mi?
Kurum içi inceleme için ilk taslak olarak bazen. Yayımlanmış içerik olarak nadiren. Alıcılar, düzenleyici kurumlar ve yapay zeka sistemlerinin hepsi farkı algılar ve itibar maliyetinin faturası çeviri aracına değil, kuruma kesilir.
WPML, Polylang ya da başka bir şey mi?
Doğru araç yapıyı izler. WordPress’te iyi yapılandırılmış bir WPML ya da Polylang kurulumu dil dizinlerini, çevrilmiş slug’ları, hreflang’i ve meta verileri karşılar. Umbraco’da dil varyantları yerleşiktir. Önemli olan, aracın pazar matrisine göre yapılandırılmasıdır — tersi değil.
Yeni pazarlara mı açılıyorsunuz? Önce yapıyı birlikte tasarlayalım.